Haziran 2025’te yürürlüğe giren 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile birçok web sitesi ve mobil uygulama, engelli ve yaşlı bireyler için WCAG 2.2 standardında erişilebilir olmak zorunda. Kamu kurumları, bankalar, özel hastaneler ve turizm acenteleri için süre 1 yıl; online satış/rezervasyon yapan e-ticaret hizmet sağlayıcıları için 2 yıl. Online ödeme/rezervasyon alan ya da AB müşterisine hizmet veren işletmeler de fiilen kapsama girer.
Web sitesi erişilebilirlik genelgesi, son aylarda işletmelerin en çok sorduğu konulardan biri. “Bu beni gerçekten bağlıyor mu, yoksa abartılan bir korku pazarlaması mı?” sorusu haklı. Bu rehberde düzenlemenin tam olarak ne dediğini, kimleri kapsadığını, web sitenizin zorunlu olup olmadığını ve uyum için atılması gereken adımları net biçimde anlatıyoruz.
2025/10 sayılı erişilebilirlik genelgesi nedir?
21 Haziran 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan “Web Siteleri ve Mobil Uygulamaların Erişilebilirliği Hakkında 2025/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi”, dijital kanalların görme, işitme, motor ve bilişsel engelli bireyler ile yaşlılar için eşit erişilebilir olmasını hedefler. Teknik ölçüt olarak uluslararası kabul gören WCAG 2.2 (Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu) ve buna dayalı “Erişilebilirlik Kontrol Listesi — A Seviyesi” esas alınır. Koordinasyon Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndadır.
Önemli olan şu: WCAG 2.2 yalnızca Türkiye’ye özgü değil. Aynı standart, AB’nin EN 301 549 düzenlemesi ve ABD’nin ADA / Section 508 mevzuatı tarafından da kabul edilir. Yani bir kez doğru yapıldığında uyum, sınırların ötesinde geçerli olur.
Kimler kapsamda? Uyum takvimi
Genelge hem kamuyu hem özel sektörün önemli bir bölümünü kademeli sürelerle kapsama alır:
- Kamu kurumları, belediyeler, üniversiteler
- Bankalar, özel hastaneler, özel okullar
- Kara / demir / hava yolu yolcu taşıma firmaları
- A grubu seyahat acenteleri
- 200.000+ aboneli elektronik haberleşme işletmecileri
- Elektronik ticaret hizmet sağlayıcıları
- (Online satış / rezervasyon / ödeme yapan işletmeler)
Web siteniz zorunlu kapsamda mı?
En çok karıştırılan nokta burası. Genelge “her web sitesi” demiyor; belirli kurumları sayıyor. Ama bu, “kapsamda değilim” demek için yeterli değil. Üç durumu birlikte değerlendirin:
- Online satış/rezervasyon yapıyorsanız: Siteniz “elektronik ticaret hizmet sağlayıcısı” sayılır ve 2 yıllık uyum takvimine girer. Bugün ödeme veya rezervasyon alan hemen her ticari site bu tanıma yakındır.
- AB’li müşteriye hizmet veriyorsanız: 28 Haziran 2025’te yürürlüğe giren Avrupa Erişilebilirlik Yasası (EAA) sizin için bugünden bağlayıcıdır.
- Genelgeden bağımsız olarak: 5378 sayılı Engelliler Kanunu eşit erişimi zorunlu kılar. Erişilemez bir site, bir engelli kullanıcının şikayetiyle ayrımcılık kapsamında değerlendirilebilir.
Özetle: saf bir tanıtım sitesi için bugün net bir zorunluluk olmayabilir; ancak online işlem yapan veya uluslararası müşteriye hizmet veren bir işletme için soru “yapmalı mıyız” değil, “ne zaman ve doğru biçimde” sorusudur.
WCAG 2.2 ve “A seviyesi” pratikte ne demek?
Erişilebilirlik soyut bir kavram değil; ölçülebilir, tek tek kontrol edilen maddelerdir. Bir web sitesinde en sık karşılaşılan eksikler:
Alt metin yokEkran okuyucu kullanan görme engelli kullanıcı görseli “anlayamaz”.
Renk kontrastı yetersizAçık zemin üzerine soluk yazı az gören kullanıcı için okunamaz.
Klavye ile gezilemiyorYalnızca fareyle dolan form, motor engelli kullanıcı tarafından tamamlanamaz.
Etiket eksikButon ekran okuyucuda “boş” okunur; başlık hiyerarşisi ve sayfa dili tanımsızdır.
Uyumlu olmazsanız riskler — ve fırsatlar
Risk tarafında: denetim ve süre dolması, engelli bir kullanıcının ayrımcılık şikayeti (TİHEK / 5378), AB müşterisine satışta EAA yükümlülüğü ve itibar kaybı var. Fırsat tarafında ise erişilebilirlik düzeltmeleri (alt metin, başlık yapısı, kontrast) aynı zamanda SEO ve AI aramalarında görünürlüğü artırır; daha geniş bir kitleye ulaşırsınız. Erişilebilir bir site, herkes için daha hızlı ve daha kullanışlı bir sitedir.
⚠️ Riskler
- Denetim ve uyum süresinin dolması
- Ayrımcılık şikayeti (TİHEK / 5378)
- AB müşterisinde EAA yükümlülüğü
- İtibar ve müşteri kaybı
✅ Fırsatlar
- Daha geniş misafir / müşteri kitlesi
- SEO ve AI aramalarında görünürlük
- Daha iyi kullanıcı deneyimi
- “Kapsayıcı marka” konumu
Sitenizin durumunu nasıl test edersiniz?
İlk adım, mevcut durumu ölçmek. accessibilitychecker.org, WAVE veya Lighthouse gibi araçlarla hızlı bir otomatik tarama yapabilirsiniz; sonuç 0–100 arası bir skor verir (90 altı genelde riskli kabul edilir).
Uyum için 4 adım
Tarama & raporOtomatik + manuel denetim; WCAG maddesiyle eşli, önceliklendirilmiş yol haritası.
UyumlamaKod, tasarım ve içerik düzeyinde gerçek düzeltme: alt metin, ARIA, klavye, kontrast.
Beyan & doğrulamaYeniden test (öncesi/sonrası skor) + sitede yayınlanan Erişilebilirlik Beyanı.
Sürekli izlemeHer yeni sayfa uyumu bozabilir; düzenli tarama ile uyumu kalıcı tutma.
Sıkça Sorulan Sorular
Web sitesi erişilebilirlik genelgesi tüm siteler için zorunlu mu?
Hayır, genelge belirli kurumları sayar (kamu, bankalar, özel hastaneler, turizm acenteleri, e-ticaret hizmet sağlayıcıları vb.). Ancak online satış/rezervasyon yapan veya AB müşterisine hizmet veren işletmeler de fiilen kapsama girer; engelli erişimi ayrıca 5378 sayılı kanunla genel bir sorumluluktur.
Uyum için ne kadar sürem var?
Kamu kurumları, bankalar, özel hastaneler ve turizm acenteleri için 1 yıl; e-ticaret hizmet sağlayıcıları için 2 yıl süre tanınmıştır (genelgenin yayım tarihi 21 Haziran 2025’ten itibaren).
WCAG 2.2 nedir?
WCAG 2.2, web içeriğinin engelli kullanıcılar için erişilebilir olmasını sağlayan uluslararası standarttır. A, AA ve AAA olmak üzere üç uyum seviyesi vardır; genelge A seviyesini temel alır.
Erişilebilirlik eklentisi (overlay) yeterli mi?
Hayır. Otomatik overlay/araç çubuğu eklentileri gerçek WCAG uyumu sağlamaz ve denetimde genellikle geçmez. Uyum, sitenin kendi kodunda ve içeriğinde yapılan kalıcı düzeltmelerle sağlanır.
Uyumsuzluğun yaptırımı ne?
Denetim ve süre dolması risklerinin yanında, erişilemez bir site engelli bir kullanıcının ayrımcılık şikayetiyle TİHEK’e taşınabilir; AB müşterisine satışta ise EAA yükümlülükleri devreye girer. Proaktif uyum hem yasal hem ticari koruma sağlar.
Web sitenizin erişilebilirlik durumunu merak mı ediyorsunuz?
30 dakikalık ücretsiz bir görüşmede mevcut durumu ve uyum adımlarını birlikte değerlendirelim.
İlgili hizmetimiz
Web sitenizi uçtan uca WCAG 2.2‘ye uygun hale getiren tam çözüm — tüm domain taraması, uyumlama ve Erişilebilirlik Beyanı tek pakette.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İşletmenizin özel durumu için ilgili mevzuatı ve bir hukuk danışmanını esas alınız. Mevzuat tarih ve içerikleri güncellenebilir.